Porozumienie bez Przemocy
Metoda NVC (Non-Violent Communication), czyli Porozumienie bez Przemocy wg Marshalla Rosenberga, to nie jest magiczna sztuczka, która sprawi, że dzieci przestaną się kłócić. To narzędzie, które nauczy je (i Ciebie), jak rozumieć, co kryje się pod tymi emocjami.
Zapamiętaj: Konflikt to nie błąd w systemie wychowawczym. To moment, w którym dziecko komunikuje swoją niezaspokojoną potrzebę (zabawy, sprawstwa, bezpieczeństwa, uwagi).
Moduł 1: Fundament, czyli Cztery Kroki NVC (Model OSOP)
Zanim wejdziesz między walczące przedszkolaki, musisz opanować “język żyrafy” (serca) w przeciwieństwie do “języka szakala” (oceniania).
| Krok | Nazwa | O co chodzi? | Przykład (Czego NIE mówić) | Przykład (Co MÓWIĆ) |
| 1 | Obserwacja | Opisujesz fakty jak kamera wideo, bez ocen. | “Znowu jesteś niegrzeczny!” | “Widzę, że trzymasz auto, które wcześniej miał Staś.” |
| 2 | Uczucia | Nazywasz emocje (swoje lub dziecka). | “Uspokój się natychmiast.” | “Widzę, że jesteś teraz bardzo zezłoszczony.” |
| 3 | Potrzeba | Odkrywasz, czego dziecku brakuje. | “Musisz się dzielić.” | “Chciałbyś się teraz pobawić tym autem?” |
| 4 | Prośba | Konkretne działanie, nie żądanie. | “Przeproś go!” | “Czy zgodzisz się oddać auto Stasiowi za 2 minuty?” |
Moduł 2: Rola Nauczyciela jako Mediatora
W NVC nauczyciel nie jest sędzią, który orzeka o winie i karze. Jesteś tłumaczem. Twoim zadaniem jest przetłumaczenie “języka szakala” (krzyku, bicia) na “język żyrafy” (potrzeb).
Twoja strategia “Pierwszej Pomocy Emocjonalnej”:
- Zatrzymaj akcję: Jeśli dochodzi do przemocy, fizycznie rozdziel dzieci, ale zachowaj spokój. Twoje zdenerwowanie tylko doleje oliwy do ognia.
- Empatia dla obu stron: To najtrudniejszy moment. Zanim zaczniesz pouczać, musisz sprawić, by oba “wulkany” poczuły się usłyszane.
- Nie szukaj winnego: Pytanie “Kto zaczął?” to pułapka. Pytaj: “Co się stało?” i “Jak się z tym czujesz?”.
Moduł 3: Scenariusz “Bitwa o Łopatkę” (Praktyka)
Wyobraźmy sobie sytuację: Kasia wyrwała łopatkę Tomkowi. Tomek płacze, Kasia krzyczy “To moje!”.
Krok 1: Empatia dla Tomka (Poszkodowanego)
“Tomku, płaczesz, bo straciłeś łopatkę, którą budowałeś zamek? Jesteś smutny, bo chciałeś dokończyć wieżę?” (Tomek czuje się zrozumiany).
Krok 2: Empatia dla Kasi (Agresora)
“Kasiu, widzę, że bardzo chciałeś tę niebieską łopatkę. Czy potrzebujesz jej, żeby też coś zbudować? Zależało ci na tym kolorze?” (Kasia przestaje się bronić, bo nikt jej nie atakuje).
Krok 3: Szukanie rozwiązania (Wspólne)
“Tomek chce dokończyć zamek, a Kasia chce kopać niebieską łopatką. Jak możemy to rozwiązać, żebyście oboje byli zadowoleni?”
Moduł 4: Pułapki, na które musisz uważać
- Puste “Przepraszam”: W NVC nie zmuszamy do przeprosin. Wymuszone “przepraszam” uczy dzieci kłamać, by mieć spokój. Szukamy autentycznej naprawy szkody (np. “Pomogę ci odbudować zamek”).
- Etykietowanie: Unikaj słów: “niegrzeczny”, “agresywny”, “skarżypyta”. One zamykają dziecko w roli, z której trudno mu wyjść.
- Twoje własne emocje: Jeśli czujesz, że tracisz cierpliwość, powiedz o tym: “Czuję frustrację, bo jest tu bardzo głośno, a ja potrzebuję spokoju, żeby wam pomóc”. To uczy dzieci, że dorośli też mają uczucia.
Mini-Kurs: Język porozumienia (NVC)
Sprawdź, czy potrafisz rozwiązywać konflikty bez szukania winnych!
PROGRAMY NAUCZANIA:
| Montessori | STEAM | Plan Daltoński | Pedagogika Froebla |
AKADEMIA RODZICA:
| Wybuchy złości u dziecka | Stawianie granic dziecku | Mądra dyscyplina i rodzic z autorytetem | Skutki zabawy dziecka z telefonem |
