CASEL: rozwój społeczny i emocjonalny oraz budowanie relacji w przedszkolu

„On mi zabrał łopatkę!” — tu zaczyna się nauka

W grupie przedszkolnej konflikt o łopatkę nie jest egzaminem z grzeczności. Dzieci mogą się w nim uczyć nazywać uczucia, słuchać drugiej osoby i szukać rozwiązania z pomocą dorosłego. Takie umiejętności potrzebują wielu prób i bezpiecznych relacji.

CASEL opisuje uczenie się społeczne i emocjonalne (SEL) poprzez pięć powiązanych kompetencji. To ramy pomocne przy planowaniu środowiska wychowawczego, nie zestaw obowiązkowych ćwiczeń ani terapia.

Pięć obszarów CASEL po dziecięcemu

1. Samoświadomość: „Jest mi smutno, bo zabawa się skończyła”. Dziecko stopniowo rozpoznaje emocje, zainteresowania i własne mocne strony.
2. Samokierowanie: „Potrzebuję chwili, zanim wrócę do zabawy”. Uczy się radzić sobie z napięciem i kierować swoim zachowaniem przy wsparciu dorosłego.
3. Świadomość społeczna: „Ona też chciała się pobawić”. Zaczyna dostrzegać perspektywę i potrzeby innych.
4. Umiejętności budowania relacji: Prosi, słucha, rozmawia, współpracuje i naprawia relację po sporze.
5. Odpowiedzialne podejmowanie decyzji: Zastanawia się, co zrobić, aby zadbać o siebie, innych i wspólne zasady.

Każda z tych kompetencji rozwija się stopniowo. Trzylatek może potrzebować, by dorosły nazwał emocję i podał dwa rozwiązania; starsze dziecko częściej samo zaproponuje kolejność korzystania z zabawki.

Co robi nauczyciel?

Najpierw pomaga dzieciom odzyskać poczucie bezpieczeństwa. Potem opisuje sytuację bez etykiet: „Oboje chcecie tej łopatki”. Pomaga nazwać uczucia, wysłuchać obu stron i znaleźć wykonalne rozwiązanie. Dzieci ćwiczą rozmowę w realnym zdarzeniu, nie tylko podczas zajęć o emocjach.

W Stumilowym Lesie przyglądamy się komunikacji, emocjom, samoregulacji, relacjom i współpracy w codziennym życiu grupy. Rozmowy z rodzicami pozwalają zestawić doświadczenia z domu i przedszkola. Nie oczekujemy, że dziecko zawsze będzie spokojne; uczymy je wracać do kontaktu i korzystać ze wsparcia.